Achtergrond van de onderwijsvisitatie van de opleiding BedrijfsInformatieTechnologie in 2002

Inleiding

De opleiding BedrijfsInformatieTechnologie van de Universiteit Twente wordt op 19 en 20 maart 2002 gevisiteerd. Hieronder is informatie te vinden over onderwijsvisitaties in het wetenschappelijk onderwijs en over de visitatie bij BIT in het bijzonder. De algemene informatie is gebaseerd op een uitgave van de VSNU: “Onderwijsvisitatie op Maat, Protocol Kwaliteitszorg Onderwijs 2002-2005” (juli 1999).

Uitgangspunten voor kwaliteitszorg

Het stelsel van kwaliteitszorg in het onderwijs bestaat uit kwaliteitsbewaking, kwaliteitsverbetering en het afleggen van verantwoording. Het bewaken van de kwaliteit vereist een vaststelling van de stand van zaken. Het schrijven van de zelfevaluatie maakt hier onderdeel van uit. In het kader van het verbeteren van de kwaliteit worden in het rapport punten die verbeterd moeten worden geïdentificeerd. Opleidingen zijn niet alleen verantwoordelijk voor het aanbieden van opleidingen van goede kwaliteit, zij moeten ook verantwoording afleggen aan de belastingbetaler, de overheid en aan studenten, ouders en werkgevers. De leden van de Vereniging van Universiteiten (VSNU) hebben ervoor gekozen die verantwoordelijkheid gezamenlijk vorm te geven in een openbaar rapport van een externe, onafhankelijke commissie. Deze zogenaamde visitatiecommissie heeft als taak de opleiding te beoordelen, adviezen te geven, de opleiding te vergelijken met andere opleidingen en de buitenwereld over de kwaliteit van de opleidingen te informeren.

De zelfstudie

De zelfstudie is een rapport waarin de kwaliteit van de opleiding beschreven staat. Het rapport dient drie doelen:

het verschaffen van basisinformatie, zowel intern als extern
het stimuleren van de interne kwaliteitszorg door de sterkte/zwakte-analyse
het voorbereiden op het bezoek van de visitatiecommissie

De visitatiecommissie voert gesprekken met alle betrokkenen op basis van dit rapport. Een belangrijk aandachtspunt van de commissie zal de betrokkenheid van studenten en docenten bij de totstandkoming van de zelfstudie zijn. De commissie verwacht dat de betrokkenen de zelfstudie herkennen als een document van de eigen opleiding.

De zelfstudie van de opleiding BIT is opgesteld in de periode september 2000 tot en met februari 2001. De commissie van opstellers bestond uit vier medewerkers van de faculteit en één student BIT. Sindsdien zijn er een aantal ontwikkelingen geweest (en nog gaande) die van belang zijn in het kader van een kwaliteitsbeoordeling. Begin februari wordt door de opleiding een document toegevoegd aan de zelfstudie en aan de visitatiecommissie overhandigd. Hierin zal o.a. een korte beschrijving van de ontwikkelingen rond de invoering van bachelor-master-structuur worden opgenomen.

Kwaliteitsaspecten en referentiekader

Er zijn 11 aspecten van kwaliteit die tijdens het visitatieproces onder loep genomen worden. De bespreking van deze aspecten dient de volgende doelen:

het is de leidraad voor het opstellen van het zelfevaluatierapport
het is het referentiekader van de visitatiecommissie
het is de basis voor de checklist en daarmee ook een uitwerking van de scoretabel waarin de commissie het oordeel in een cijfer uitdrukt.

De 11 aspecten zijn

missie, doelstellingen en eindtermen van de opleiding
opbouw en inhoud van het programma
de onderwijs-leeromgeving
instroom
studeerbaarheid
doorstroom en rendementen
kwaliteit van de afgestudeerden
effectiviteit van de organisatie en kwaliteiten van de staf
faciliteiten en voorzieningen
internationalisering en externe contacten
interne kwaliteitszorg

De eerste 11 hoofdstukken van de zelfstudie INF geven een beschrijving van de opleiding op deze aspecten.

Aanpak en werkwijze

De VSNU heeft voor de visitatie van de drie Nederlandse opleidingen (Bedrijfs)Informatiekunde een commissie samengesteld. Deze commissie bezoekt deze opleidingen in de periode september 2001 tot en met maart 2002. Tijdens het bezoek aan een instelling voegt de commissie informatie uit gesprekken met alle betrokkenen samen met gegevens uit de zelfstudie. De commissie toetst de totaalindruk die daaruit ontstaat aan de eerder vastgestelde criteria. Dit resulteert in een mondelinge beoordeling, die aan het eind van het bezoek wordt voorgedragen en kort daarna in een schriftelijk oordeel, het “opleidingsrapport”. De commissie stelt een openbaar rapport op bestaande uit de opleidingsrapporten en een algemeen gedeelte. Daarnaast geeft de commissie in een niet openbare notitie (management letter) adviezen naar aanleiding van specifieke vragen van de opleiding.

Samenstelling visitatiecommissie

Voorzitter
Prof. dr. T.M.A. (Theo) Bemelmans is als hoogleraar verbonden aan de opleiding Technische Bedrijfskunde van de Faculteit Techniek en Maatschappij van de TUE. Daarvoor was hij controller en automatiseringsdeskundige bij Océ. Hij is dekaan van de faculteit geweest en heeft al aan verschillende visitaties meegedaan met VSNU, EFMD en ABET.

Leden
dr. Gerard Wijers studeerde informatica aan de TUD, gespecialiseerd in informatiesystemen. Was consultant M&T bij James Martin. Deed onderzoek naar method engineering en programmeer methoden. Richtte in 1994 het bedrijf Innovatie door Research op, dat in 1998 aan Ordina werd verkocht. Gaat zich in de komende jaren weer meer inhoudelijk met het vak bezighouden.

dr. Cees Terlouw studeerde onderwijskunde aan de RUG. Dissertatie over complexe beleidsproblemen en beleidsontwerp. Was verbonden aan het Onderwijskundig Centrum UT. Onderwijsontwikkelingsprojecten in Centraal Azië. Nu directeur van het UT-instituut voor de lerarenopleidingen: expertiseontwikkeling, aansluitingsproblematiek, nascholing. Heeft deelgenomen aan visitaties van VSNU en HBO-raad (Technology & Policy, accrediteringsproef Bedrijfskunde en Economie).

Jasper Soetendal is vierdejaars student Bedrijfkundige Informatica aan de VU, dat overging van een vierjarige opleiding in een vijfjarige opleiding Informatiekunde. Bijbaan in software en webdesign.

Prof. dr. Maurice Verhelst was tot 1 oktober 2001 hoogleraar Management information systems bij Beleidsinformatica aan de KU Leuven.

Prof. dr. René W. Wagenaar is sinds 1 oktober hoogleraar ICT aan de faculteit Techniek, Bestuur & Management TUD, waar hij een sectie gaat inrichten en leiden. Daarvoor 9 maanden bij vakgroep Informatiewetenschappen EUR. Daarvoor 5 jaar KPN, met een deeltijdhoogleraarschap bij Informatiekunde aan de VU.

Secretaris van de commissie: de heer Bennink vanuit de VSNU.

[Terug naar de hoofdpagina van de onderwijsvisitatie van BIT]